Hoe je het waarheidsprobleem aanpakt. 2015/tip 4

 

Hoe een misverstand voorkomen kan worden.

Ken je John Langshaw Austin? Austin is een Britse taalfilosoof die in de jaren 70 belangrijk onderzoek heeft gedaan naar taalgebruik. Austin richtte zich op gewoon taalgebruik in de dagdagelijkse werkelijkheid zoals thuis, op het werk, in verenigingen, in teams enzovoorts. Het werk van Austin vormt de basis van vele hedendaagse communicatietheorieën.

Taaltheorie

Laat ik beginnen je te vertellen welke belangrijke bijdrage hij heeft geleverd. Austin heeft aangetoond dat gewone taal niet alleen gebruikt wordt om te beschrijven, maar ook om een daad te stellen. Taal is daarmee en een beschrijving en een handeling die plaatsvindt, omdat je iets zegt met een zeker doel voor ogen. De waarheid van een beschrijving hangt af van drie aspecten: 1) de letterlijke inhoud van de beschrijving, 2) haar relatie tot een context en 3) van het moment, wanneer en door wie hij geuit is. Austin heeft het in dit geval over het waarheidsprobleem. Dit is de vraag wanneer een bewering waar genoemd kan worden, of: aan welke voorwaarden een uitspraak moet voldoen om waar te zijn. In de videoblog bij deze tip geef ik een voorbeeld uit mijn praktijk.

Een voorbeeld

Hoe verhoudt het inzicht van Austin zich nu tot organisaties in verandering? Laat ik nog een voorbeeld geven. In een organisatie bestaat de wens om gedrag te veranderen. De noodzaak wordt gedragen en een werkgroep gaat aan de slag met het formuleren van waarden zoals transparantie, betrouwbaar, teamwerk. Verder komt de werkgroep komt met het advies dat leidinggevenden voorbeeldgedrag moeten tonen. 

Austin helpt ons inzien dat de beschrijving van deze waarden hand-in-hand gaat met een doel dat de werkgroep heeft binnen de context van de organisatie. Aan de slag gaan met deze waarheid vraagt nogal wat van leidinggevenden. Een misverstand is gauw geboren, wanneer er onvoldoende overeenstemming is tussen de beschrijving van de waarden door de werkgroep en de taaluitingen (taalhandelingen) van de leidinggevenden in de praktijk.

Een misverstand voorkomen

Hoe voorkom je een misverstand? Door intensieve dialoog met leidinggevenden te organiseren. Dit is nodig om hun taalvaardigheid bij organisatieveranderingen te vergroten. De vaardigheid om eigen intenties, de bedoelde gedragsverandering achter de nieuwe waarden en de waarheden van anderen in de organisatie goed op elkaar aan te laten sluiten. Zo voorkom je misverstanden.

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer tips!